Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma farkı
İş Kanunu’nun 41. maddesine göre haftalık 45 saati aşan çalışmalar fazla çalışmadır ve her saati için normal saat ücretinin yüzde elli fazlası ödenir.
Sözleşmeyle haftalık çalışma süresi 45 saatin altında belirlenmişse (örneğin 40 saat), 40 ile 45 saat arasındaki çalışmalar fazla sürelerle çalışmadır ve normal saat ücretinin yüzde yirmi beş fazlasıyla ödenir. 45 saati aşan kısım yine fazla çalışmadır.
- Fazla çalışma: saatlik ücret × 1,5 × saat
- Fazla sürelerle çalışma: saatlik ücret × 1,25 × saat
- Saatlik ücret (45 saatlik hafta): aylık brüt ücret ÷ 225
Örnek hesaplama
Aylık brüt ücreti 45.000 ₺ olan ve haftada 45 saat çalışması gereken bir çalışanın saatlik brüt ücreti 45.000 ÷ 225 = 200 ₺’dir. Bu çalışan bir hafta 50 saat çalışırsa 5 saat fazla çalışma yapmış olur: 200 × 1,5 × 5 = 1.500 ₺ brüt fazla mesai ücreti.
Aynı çalışanın sözleşmesindeki haftalık süre 40 saat olsaydı, 40–45 saat arasındaki 5 saat fazla sürelerle çalışma (×1,25), 45–50 saat arasındaki 5 saat fazla çalışma (×1,5) olarak ayrı ayrı hesaplanırdı.
Yarım saat kuralı ve kayıt tutma
Fazla çalışma hesaplanırken yarım saatten az süreler yarım saat, yarım saati aşan süreler bir saat olarak dikkate alınır. İşveren fazla çalışma yapan işçilerin listesini ve sürelerini kayıt altında tutmakla yükümlüdür.
Beyazik mesai takip programı fazla mesai taleplerini, yönetici onaylarını ve ödemeye ya da izne çevrilen saatleri tek yerde kayıt altında tutar; giriş-çıkış kayıtlarından fazla çalışmaları otomatik tespit eder.
Yıllık izin hakkınızı hesaplamak için yıllık izin hesaplama aracını kullanabilirsiniz.